آخرين مطالب

بیماری های ویروسی کرم ابریشم

آشنایی با بیماری های ویروسی کرم ابریشم

1bd3 6d6c بيماري هاي ويروسي كرم ابريشم

مقدمه:

کرم ابریشم بوسیله تعداد بسیاری از عوامل بیماری‌زا از جمله ویروس ها ، باکتری ها، قارچ ها و تک یاخته‌ها تحت تاثیر قرار می‌گیرند. پیشگیری از ورود یا آلودگی به اندازه رفع آلودگی اولیه می‌تواند در مبارزه نقش داشته باشد. همچنین باید دقت کرد حتی المقدور کرم ابریشم در معرض حالت های استرس زا مانند حرارت نامطلوب و رطوبت نامناسب، تهویه بد، تغذیه ناکافی که می‌تواند براحتی باعث بیماری‌ شود، قرار نگیرد.در کرم ابریشم ایمنی در حد بسیار ساده ومتشکل از پروتئین هایی در لنف و لوله گوارشی علیه عوامل عفونی فعالیت دارد.
بیماری های ویروسی
بیماری های ویروسی کرم ابریشم معمولا در کرم ابریشم بدو شکل انکلیوزونی[۱] و غیر انکلیوزونی[۲] دید ه می‌شود. بیماری های ویروسی انکلیوزونی اجسام انکلیوزونی را بوجود می‌آورند. نوع آنکلیوزونی بیماری شامل انواع پلی هدروزیس هسته ای [۳] و پلی هدروزیس[۴] سیتوپلاسمی است و می‌توان آن ها را براحتی با میکروسکوپ معمولی تشخیص داد . و اما نوع غیر انکلیوزنی شامل بیماریهای دنسونوکلئوزیس[۵] و فلاشری[۶] می‌باشد که فقط می‌توان با میکروسکوپ الکترونی و فلؤرسنس آنها را تشخیص داد و روش های تشخیص سرولوژیکی در مورد آن ها نیز کاربرد دارد.

بیماری دنسونوکلئوزیس
این بیماری در سال ۱۹۷۳ برای اولین بار در حومه شهر اینادرناگانو در ژاپن گزارش گردیده است .به دنبال آن چند محقق به طور مفصل درباره این بیماری به مطالعه پرداختند و همگی به این تنیجه رسیدند که ویروس با نوع اولیه فلاشری به نام I.F.V تفاوت دارد ولی کاملاً به ویروس densonucleosis در پروانه موم خوار G.Melonella و بیماری جدیدی که به نام Bombyx Densonucleosis مشهور است شباهت دارد .
علل بیماری :
بیماری به وسیله ویروسی از نوع Densovirus  از خانواده Paraviridae ایجاد می شود .ذرات ویروس، کروی شکل و قطر آنها nm 20 می باشد .آلودگی معمولاً از طریق دهان صورت می گیرد .منبع اصلی آلودگی ویروسی است که به صورت مایع همراه با مدفوع کرم ابیشم دفعمی شود .همچنین پروانه هایی که در توتستانها وجود دارند، باعث بروز و ایجاد بیماری می گردند .
نشانه های  بیماری :
رشد کرمها ناقص بوده و بدن آنها چروک می شود .سستی و نرمی بدن مانند کرمهای آلوده به فلاشر یا دیگر علایم مشخصه این بیماری است .در کالبد شکافی، لوله های گوارشی لاروهای بیمار به رنگ زرد کم رنگ و غالباً تهی در می آید .این علامت کاملاً شبیه آلودگی ویروسی فلاشری عفونی استولی تفاوت عمده ای که از نظر مطالعات بافت شناسی وجود دارد، این است که بیماری فلاشری عفونی سلول های پاره شده روده میانی را مورد هجوم قرار می دهد، در حالی که این ویروس در هسته سلول های Columnar اکثیرمی یابند .اینمسأله همچنین از طریق روش فلورسانت آنتی بادی مورد تأیید قرار گرفته است .در هر صورت وقتیکه لازوهای کرم ابریشم از طریق دهان با ویروس Bombyx Densonucleosis آلوده شدند، بعد از هفت روز با نشان دادن علامت اصلی این بیماری، یعنی سستی و نرمی بدن از بین رفتند .
پیشگیری و کنترل
بررسی های بیماری شناسی بر روی DNV نشان داده اند که این بیماری در سالن های پرورش و گردو غبار موجود بر روی برگ های توت در توتستان هایی که دارای پروانه های آلوده می باشند وجود دارد .ویروس در مقابل حرارت به شدت ناپایدار است وقتی لاروهایی که در دمای Cº۲۸-۲۵ پرورش یافته اند به اتاقی با درجه حرارت Cº۳۷ انتقال یافتند،تکثیر ویروس به شدت کاهش یافت .همچنین تشخیص داده شده که حساسیت به DNV را می توان با کنترل ژنتیکی و استفاده از برخی از گونه ها که در مقابل بیماری مقاوم هستند، کنترل نمود .بدین ترتیب، روش های موثر برای پیشگیری و کنترل این بیماری عبارتند از : جلوگیری از سرایت بیماری از یک مرحله آلوده به مرحله دیگر، تشخیص به موقع و دفع توده های آلوده از طریق آزمایشات فلورسانت آنتی بادی و پروورش نژادهای گونه های مقاوم در مقابل بیماری در کرم ابریشم .

بیماری فلاشری
یک از مسری ترین و فاجعه بارترین بیماری ها بیماری فلاشری عفونی می باشد که در مناطق پرورش کرم ابریم جهان مشاهده شده است .
علل بیماری :
این بیماری به وسیله Mortar virus از خانواده Picornaviridae ایجاد می شود .این ویروس کروی شکل و اندازه آن nm 28-24 می باشد .اعتقاد بر این است که این ویروس در بافت ها آزاد است و مانند پلی هیدراها در یک کریستال محبوس نمی باشد .آلودگی معمولاً از طریق دهان صورت می گیرد .ضمن حمله به روده میانی، ویروس ترجیحاً سلول های تخریب شده را آلوده می کند .همانطور که آلودگی گسترش می یابد ویروس در دستگاه گوارش پراکنده شده و سپس همراه مدفوع دفع می شود . برخلاف پلی هیدروسیس سیتوپلاسمایی عفونت از ناحیه قدامی روده میانی شروع و به طرف ناحیه خلفی گسترش می یابد و ظاهر آن به رنگ سفید گچی می باشد . دروه کمون بیماری ۱۲-۷ روز است .
نشانه های بیماری :
از دست دادن اشتها، سرشفاف، چروک شدن بدن، رشد ناقص و روده خالی به علت تهوع و اسهال در روده میانی مقدار کمی برگ توت و مقدار زیادی مایع قهوه ای رنگ و زرد رنگ مشاهده می گردد . تشخیص این بیماری از علائم ظاهری کلنیکی و همچنین از طریق آزمایشات ریزبینی معمولی امکان پذیر نیست، بلکه با استفاده از روش فلورسانت آنتی بادی با رنگ آمیزی سلول های آلوده با پرونین متیل سبز می توان آن را تشخیص داد .در حال حاضر از آزمایشات سرمی و دیگر تست های سرولوژیکی برای تشخیص این بیماری استفاده می شود .
پیشگیری و کنترل
از آنجاکه ویروس این بیماری، بیماریزایی خود را تا ۳-۲ سال در بدن کرمهای مرده، سالن های پرورش، وسایل و محیط حفظ می نماید، بنابراین باید به طور مرتب توسط فرمالین ۲%، هیدروکسید کلسیم ۵% یا پودر بلیچینگ حاوی ۱% کلیرنی فعال ضد عفونی صورت گیرد.پرورش کرم ابریشم در شرایط آب و هوایی و بهداشتی مطلوب و تغذیه مناسب ازانتشار این بیماری جلوگیری می کند .چون انتشار بیماری از طریق مدفوع صورت می گیرد، لاروهای آلوده و فضولات بستر باید سوزانده شوند یا برای انهدام کامل در حفره هایآهک دفع گردند .در حال حاضر تنها اقدام موثر و صحیح انجام آزمایشات فلورسانت آنتی بادی، پخش آگارژل، ایمونو الکتروفورسیس و سروآگلوتیناسیون به منظور شناسایی سریع و به موقع بیماری و دفع توده ها آلوده به بیماری در سالنهای پرورش می باشد .

بیماری ویروسی پلی هدروزیس سیتوپلاسمی
یکی از بیماری های عمده ویروسی در طی تابستان، پلی هیدروسیس سیتوپلاسمایی می باشد .ویروس این بیماری به نام Smithia از خانواده رئوویریده، کروی شکل و اندازه آن از ۷۰-۶۰ میکرون متغیر است .اسید نئوکلیک ویروس RNA است .
این ویروس باعث ایجاد آلودگی و تشکیل پلی هیدرا در سلول های سیتوپلاسمای استوانه ای شکل روده میانی می گردد .وقتی سلول های استوانه ای شکل کاملاً آلوده شدند، ویروس آلودگی را ادامه داده و حتی در سلول های فاسد و تخریب شده نیز تشکیل پلی هیدرا می دهد . عفونت در روده میانی از قسمت خلفی شروع شده و به آهستگی به طرف قسمت قدامی پیش می رود.اندازه پلی هیدارها از  ۱۰-۱ تغییر می کند .پلی هیدارها معمولاً چهار وجهی، شش و گاهی مثلثی شکل هستند. آلودگی معمولاً از طریق تغذیه پلی هیدارها از برگ های آلوده توت صورت می گیرد . گرما، سرما، درمان شیمیایی هم باعث ظهور و تشدید بیماری می شوند در عین حال که ویروس ها همراه با مدفوع دفع می شوند، بستر پرورش مبنع اصلی آلودگی و گسترش بیماری می باشد.
معمولاً ویروسی که باعث پولی هیدروسیس سیتوپلاسمایی می گردد، لاروها را آلوده می کند و به ندرت روی شفیره ها و حشرات بالغ اثر می گذارد،
نشانه های بیماری
لاروهای مبتلا به این بیماری دارای علایم زیر می باشند :
رشد آهسته و کند، بدن ضعیف،کاهش مصرف برگ توت،سفید وکدر شدن رنگ به علت بیماری، همچنین اندازه بدن کرمها به میزان زیادی تغییر نموده و کرمها در پوست اندازی تأخیر نشان می دهند .
اگر آلودگی درکرمهای بالغ صورت گیرد، سینه کرمها شفاف شده و بدن آتروفی می شود و با پیشرفت بیماری رنگ سفید شیری گسترش پیدا می کند تا حدی که تمام روده بزرگ به رنگ سفید گچی در می آید و به بدن کرم هم رنگ سفید شیری می دهد .
در این مرحله لاروها ماده سفید، صاف و نرمی دفع می کنند که شامل تعداد زیادی پلی هیدرا می باشد .معمولاً ناحیه مقعدی با ترشحات مقعدی آلوده می شود . نشانیهای این بیماری تا حدودی شبیه نشانیهای بیماری فلاشری است ولی عوامل بیماری زای آنها کاملاً متفاوت است .
اگر لاروهای آلوده را تشریح کنیم،می بینیم روده میانی که در کرمهای سالم خاکستری رنگ شفاف می باشد، به رنگ سفید و مات درآمده است .در حقیقت مهمترین نشانی این بیماری همان سفید شدن روده میانی است .راه تکثیر ویروس Smithia کاملاً با ویروس پولی هیدروسیس هسته ای متفاوت است .
پیشگیری و کنترل
ویروس پلی هیدروسیس سیتوپلاسمایی که در پلی هیدرا تشکیل می شود، می تواند حتی بیش از یک سال در درون سالن پرورش، وسایل و محوطه باقی بماند ، مقاومت آن به فرمالین بیش از مقاومت پلی هیدراهای هسته ای است .بنابراین سالن پرورش، وسایل و محوطه باید کاملاً به محلول فرمالین ۲% و آهک کشته تازه ۵% ضد عفونی گردد .لاروهای بیماریزا، مدفوع و فضولات بستر،باید کاملاً به وسیله سوزاندن و یا با جمع کردن آنها در یک حفره یا جایگاه مخصوص کود کشاورزی و در آخر با تجزیه ترکیبات آن از بین برده شوند . بایستی دقت نمود، که کرمهای ابریشم در درجه حرارت و رطوبت مناسب و تحت شرایط بهداشتی پرورش یابند .در موقع ظهور بیماریها، بایستی سینی ها، کاغذهای زیرکرمها، تورها و تشتکها تعویض گردند، باید توجه داشت که درختهای توتی که در سایه و یا خاک نامناسب و فاقد فسفر و دارای اسید آلکالینی بالا رشد یافته اند، دارای برگهای با کیفیت پایین می باشند. بلع چنین برگهایی غالباً باعث ایجاد پلی هیدروسیس سیتوپلاسمایی می گردد .بنابراین باید از دادن این برگ ها به کرمهای ابریشم اجتناب ورزید.برای کاهش پلی هیدروسیس می توان داروهایی مانند هیدروکسید کلسیم %۱ را بر روی برگهای توت پاشیده و سپس برگ ها را به کرمها خوراند .گزارش شده که بعضی ازانترفرونها که داروهایی مثل poly.I : C, 2;5 ; -oligo تولید می نمایند، مانع رشد ویروس پلی هیدروسیس سپتو پلاسمایی در کرم ابریشم می گردند ولی این داروها هنوز جهت مصارف تجاری معرفی نگردیده اند .
بیماری ویروسی پلی هدروزیس هسته‌ای
این بیماری به اسامی(گراسری)، (زردی)، (بیماری شیری رنگ)، (فساد و تحلیل چربی) و (بیماری هنگینگ)، (پلی هیدروسیس هسته ای)نیز مشهور است .یکی از مهمترین بیماری های ویروسی کرم ابریشم درکشورهای مناطق حاره است که در تمام طول سال روی می دهد .
سبب شناسی :
این بیماری به وسیله ویروس Borrelina Bombycis از خانواده Bacvioviri dae ایجاد می شود .
این ویروس در هسته سلول ها اپی تیلیال نای، بافت چربی، سلول های پوستی و سلول های خونی تشکیل پلی هیدرا می دهد . معمولاً هسته میانی و قسمت عقبی سلول های غده ابریشم نیز تحت تأثیر قرار می گیرند .ذرات ویروسی شبیه (تیله) بوده و اندازه آنها در حدود nm 80×۳۳۰ می باشد .اندازه پلی هیدراها از  ۶-۳ تغییر می کند و غالباً به اشکال هشت وجهی، شش وجهی، چهار وجهی و یا سه وجهی می باشند .اسید نوکلئیک ویروس پلی هیدرای هسته ای در کرم ابریشم DNA است .
آلودگی اغلب از طریق تغذیه برگهای آلوده به ویروس و به ندرت از راه خراش های جلدی صورت می گیرد .گرما، سرما، درمان شیمیایی، حرارات و رطوبت بالا و تغییرات ناگهانی آنها، تهویه نامناسب، ضدعفونی غیر موثر محل پرورش و تجهیزات نیز از عوامل موثر در ایجاد زمینه برای بروز این بیماری هستند .
همین طور فضای ناکافی، گرسنگی و رطوبت اضافی در بستر های پرورش به وقوع و شیوع این بیماری کمک می کنند .
نشانه های بیماری :
این بیماری غالباً کرم را در سن پنجم مبتلا میکند .
در اوایل بیماری علامتی جز، کند شدن حرکت کرمها، مشاهده نمی شود .سپس ظاهر پوست چرب و براق می شود و همانطور که بیماری پیشرفت می کند نازک و شکننده شده،بدن کرمها به رنگ سفید شیری توأم به حلقه های متورم در می آید .
پوست شکننده آمادگی دارد که به راحتی پاره شده و محتویات آبکی بدن که شامل تعداد بیشماری پولی هیدرا است بیرون بریزد که این خود منبعی برای انتشار آلودگی می گردد.
ازدیگر علائم مشخصه بیماری این است که لاروها بی قرار و بی هدف در طول سینی شروع به خزیدن می کنند و پشت سر بر روی زمین ریخته و می میرند . لاروهای جوان پس از ۵-۴ روز و کرمهای بالغ پس از ۷-۵ روز تلف می شوند .
لاروهای بیمار، قدرت گیردادن پاهای بطنیرا که به وسیله آنها به پایین آویزان می شوند، از دست می دهند . چنانچه کرمها در مرحله تنیدن پیله آلوده شوند، در تنیدن پیله موفق می شوند ولی در داخل پیله می میرند، در صورتی که لاروهای جوان پیش از تنیدن پیله تلف می شوند .معمولاً این بیماری بیشتر در سن پنجم زندگی کرم و تقریباً همزمان با چهارمین پوست اندازی بروز می کند .نژاد زرد نسبت به نژاد سفید نسبت به این بیماری حساسیت بیشتری دارد .در دوره بیماری، لکه های زرد رنگی بر روی پوست کرمها ظاهر می شود .این لکه ها پس از مدتی تمام بدن را می پوشاند . فضاهای بین حلقه ای در حلقه های قسمت سینه و شکم دچار تورم شده و به صورت تاولهایی در این قسمتها ظاهر می شود .این علائم از مهمترین نشانیهای بیماری به شمار می رود .
در اثر این بیماری پوست کرم چروکیده ، پاهایشان شل شده و تلف می شوند .از کرمهای مبتلا و تلف شده مایع زرد رنگی که حاوی ویروس عامل بیماری است دفع می گردد .
در صورت شدت بیماری محل پرورش کرم به رنگ سفید دیده می شود .
پیشگیری و کنترل
جهت پیشگیری موثر این بیماری، اطاقهای پرورش کرم ابریشم، انبارهای نگهداری برگ توت، سالنهای پیله و تجهیزات و به عبارت دیگر مکان پرورش و همچنین کلیه وسایل باید به طور کامل ضدعفونی شوند .نگهداری و پرورش کرم ابریشم نیز باید تحت شرایط بهداشتی انجام شود .
لازم است در ضمن پرورش، لاروهای ضعیف، بیمار و مرده را که منبع اصلی آلودگی هستند بدون اینکه پوستشان شکافته شود با احتیاط جمع آوری و درون حفره های آهک گذاشته یا آنها را سوزاند .با استفاده از یک تور به راحتی می توان کرمهای بیمار را از کرمهای سالم جدا نمود .کرمهای آلوده در توری باقی می مانند، در این صورت میتوان آنها را از بین برد .
برای هر مرحله از زندگی کرم باید درجه حرارت و رطوبت معین فراهم نمود .در طی سنین چهارم و پنجم، باید به وسیله هواکشهای قوی همواره هوای سالن را تازه و مطلوب وبدون گاز نگه داشت .برگهای توت باید تازه، مغذی و سالم باشند .بایستی از دادن برگهای ترد به کرمها اجتناب ورزید، همچنین باید متناسب به هر مرحله لاروی فضای مطلوب و مقدار مورد نیاز برگ را برای آنها فراهم نمود .
بستر پرورش باید همیشه خشک باشد و قبل از دادن هر وعده غذا باید از تجمع رطوبت در بستر جلوگیری گردد . علاوه بر موارد فوق، استفاده از ضدعفونی کننده های بستر نیز می تواند از آلودگی ثانویه و گسترش بیماری جلوگیری نماید .
ترکیبات پارافورمالدئید در فرمهای مختلف مانند پاپازول و رشامکیت اوشاد که حاوی این ماده شیمیایی هستند، در کشور تولید می گردد .
ماده ضد عفونی مناسب دیگر برای بستر، ترکیبات حاوی ۱% کاپتان، ۱% پارافورمالئید، ۲% اسید بنزوئیک و ۹۶% پودر آهک کشته می باشد که علیه گراسری و فلاشری تأثیر مضاعف ایجاد می کند .ماده ضد عفونی باید با یک پارچه نازک به میزان ۳-۲ گرم و بر هر ۱/۰ متر مربع فضا در سنین اولیه و ۵-۴ گرم بر هر ۱/۰ مترمربع در سنین چهارم و پنجم بر روی لاروها و بستر آن پاشیده شود .بهتر است گردپاشی یکبار بعد از هر پوست اندازی و نیم ساعت قبل از شروع تغذیه صورت گیرد .یک گردپاشی اضافه نیز باید روز چهارم سن آخر بعد از تمیز کردن بسترانجام گیرد .باید توجه داشت زمانی که لاروها در حال پوست اندازی هستند و یا برای پوست اندازی آماده می شوند گردپاشی نباید انجام شود .مقدار مورد نیاز رشامکیت اوشاد برای هر ۴۰۰۰۰ لاروبین ۵-۳ کیلوگرم می باشد .
بلیجنیگ پودر نیز به عنوان ضد عفونی کننده مورد مصرف دارد .

منبع:silk.royablog.ir

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

37 + = 43