آخرين مطالب

پرورش ماهی قزل آلا وتاریخچه ی آن

پرورش ماهی قزل آلا وتاریخچه ی آن

42 300x188 پرورش ماهی قزل آلا وتاریخچه ی آن
مقدمه
ماهی های پرورشی عموما به دو گروه ماهیان آب های سرد و اب های گرم تقسیم می گردند که ماهی قزل آلاو آزاد جزء گروه اول بحساب می آیند.اگرچه اب و هوا در بیشتر مناطق گرم است،با وجود این تقریبا در هر یک از استانها یک یا چند منطقه مناسب برای پرورش ماهی های آب سرد وجود دارد.بهترین درجه حرارت برای رشد و نمو ماهی قزل آلا حدودا ۱۷ درجه سانتی گراد است ولی اگر چنین حرارتی در طول سال ثابت باشد ، تولید عناصر تناسلی و در نتیجه تولید مثل ماهی انجام نمی گیرد. آب برخی قنوات و چشمه سارهای کشورممکن است دارای چنین خاصیتی باشد ، چنین آبهایی برای پرورش ماهی قزل آلا مناسب است ولی تکثیر آن باید در آبهایی با حرارت ۸تا۱۰ درجه سانتی گراد انجام گیرد.
ماهی آزاد دریای خزر در واقع نوعی قزل آلا است که فقط بخاطر بزرگ بودنش به آن ماهی آزاد گفته می شود،این ماهی ها معمولا مانند قزل آلای پرورشی بعد از تخم ریزی نمی میرند.این گروه از ماهیان کلا جزء لذیذترین ماهی های خوراکی هستند و اکثرا از قیمت بالایی برخوردار می باشند که ماهی قزل آلای پرورشی از اهمیت خاصی برخوردار است.
اگرچه برای پرورش آنها کارگاهای مخصوصی احداث می گردد ولی می توان در آبهای نسبتا خنک که بصورت جویبار،چشمه،قنات و… است برای مصرف خانوادگی و تولید محدود پرورش داد. در حال حاضر میزان تولید این ماهی در کشور سالانه ۱۰۰۰۰ تن است که بدون شک باز هم در اینده افزایش خواهد یافت.
تاریخچه پرورش ماهی قزل آلا
پرورش یا کشت ماهی در شرایط مصنوعی پیشینه ای چند هزارساله دارد، اما پرورش آزاد ماهیان فعالیت نسبتا جدیدی است. این ماهیان ابتدا در قرن گذشته بمنظورتامین و افزایش ذخایر ماهی در منابع آبی جهت ماهیگیری بصورت مصنوعی پرورش یافتند،نظریاتی وجود دارد که نشان می دهد پرورش این ماهی را نخستین بار سرخ پوستان غرب آمریکا با انتقال تخم ها از رودخانه ها به مراکز پرورش آغاز نمودند. دانمارکی ها پیشتاز پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان برای تغذیه انسانی بودند، در حال حاضر این صنعت در بیشتر کشورهای پیشرفته سردسیر فراگیر شده است.پرورش ماهی آزاد اقیانوس اطلس در اسکاتلند و نروژ و اخیرا در شیلی و تاسمانی پیشرفت سریعی داشته است، ماهی آزاد اقیانوس آرام بومی سواحل غربی آمریکا و کانادا است ، علاوه بر پرورش در آن مناطق در کشورهایی چون نیوزلند نیز پرورش می یابد.
از لحاظ تقسیم بندی قزل آلا جزء آنادرموس ها هستند،قزل آلای پرورشی ایران بیشترگونه رنگین کمان و نخستین گونه از خانواده آزاد ماهیان یا سالمونیده می باشد که پرورش آن در استانهای مازندران و کهکیلویه اهمیت زیادی دارد.
فصل تخم ریزی آنها در نیمکره شمالی ماههای دسامبر تا می است و در ایران خلال پاییز و زمستان تا ابتدای بهار ادامه می یابد.
مزایای پرورش آبزیان
با وجود رشد کنونی جمعیت دنیا,تولید هر چه بیشتر پروتئین حیوانی از اهمیت زیادی برخوردار است. کشت آبزیان بدلایل زیادی به عنوان عمومی ترین و موثرترین راهکار جهت تولید پروتئین درآینده دنیا شناخته شده است.با مقایسه حیوانات پرورشی مهم دنیا مثل مرغ , خوک , ماهی وگاو با توجه به موارد ذیل اهمیت پرورش ماهی روشن می گردد.
صرف انرژی کمتر
ماهی وسایر آبزیان جزو حیوانات خونسرد هستند وبرای تنظیم وثابت نگهداشتن حرارت بدن خود هیچ گونه انرژی صرف نمی کنند ودر مقایسه با حیوانات دیگر استعداد رشد بیشتری دارند(بجزبعضی از گونه ها).
وزن مخصوص بدن ماهی ودیگر آبزیان شناور تقریباً نزدیک به وزن مخصوص آب بوده از این رو انرژی زیادی برای شناور کردن خود نیاز نداشته وانرژی به دست آمده از طریق غذا را صرف رشد می کنند.

 استفاده از زمین برای رشد

ماهی نسبت به سایر موجودات پرورشی زمین کمتری برای رشد استفاده می کند.
ماهی      هر ماهی کمتر از ۲/۰ متر مربع
جوجه      حدود ۴/۰ متر مربع
خوک        حدود ۲۰ متر مربع
گاو          حدود ۴۰۰۰ متر مربع
ضمن اینکه پرورش ماهی اغلب در اراضی درجه ۳ و ۴ غیر قابل استفاده در امر کشاورزی صورت می گیرد ویا اینکه از آب های داخلی مثل دریاچه های طبیعی ومصنوعی , رودخانه ها , آبگیرها و آب بندان ها برای پرورش ماهی استفاده می شود که اختلالی در امر کشاورزی ایجاد نخواهد کرد.
قابلیت تولید مثل

هر ماهی ماده تیلاپیا (از مهمترین ماهیان آب شیرین پرورشی در دنیا) در یک سال در طول ۳ ماه دوره زاد آوری تعداد ۲۰۰۰ بچه ماهی تولید می کند.هر ماهی سوف قرمز (ماهی رودخانه ای پرورشی) در طول یک سال در مدت سه هفته دوره زادآوری تعداد ۳ میلیون بچه ماهی تولید می کند. در حالیکه هرمرغ مادر در طول سال در یک دوره زادآوری ۱۰۰ جوجه تولید می کند, هر خوک ماده حدوداً سالی ۱۲ بچه و هر گاو یک بچه تولید می کند.
ضریب تبدیل غذایی  و صرفه اقتصادی آبزی پروری
ضریب تبدیل غذایی انواع ماهیان پرورش به طور متوسط ۱ به ۳ است ,جوجه ۳ به ۶ , خوک ۵ به ۱۲ و گاو ۱۲ به ۴۵ است و این در حالی است که با انتخاب روشهای مختلف پرورش ماهی وبا توجه به رژیمهای غذایی متفاوت درماهیان می توان در پرورش های توام از تمامی تولیدات آب استفاده کرد که موجب بالا رفتن تولید در واحد سطح خواهد شد.
هزینه تولید ماهی خیلی ارزان تر از هزینه تولید گوشت های دیگر خواهد بود.
هزینه پرورش میزان معینی ماهی به مراتب کمتر از هزینه صید آن از منابع آبی است.

روش های پرورش ماهی قزل آلا :
۱) پرورش ماهی قزل آلا به روش متراکم در استخرهای بتنی : در این روش می‌توان با استفاده از آب چشمه ها ، قنوات و رودخانه هایی که گل آلودگی ندارند و دمای آب آنها ۱۲ تا ۲۰ درجه  سانتی گراد است اقدام به پرورش قزل آلا نمود . در این روش به ازای هر ۷ متر در ثانیه آب ورودی به استخر می‌توان یک تن ماهی درهر دوره پرورشی ۵ تا ۷ ماهه تولید نمود .

۲) پرورش متراکم ماهی در قفس : در این روش در دریاچه ها ، آبگیرها ، و سد های ، دارای آب مناسب و دائمی‌ هستند با استقرار قفسهای شناور  می‌توان اقدام به پرورش ماهی نمود .
 ویژگیهای ماهیان پرورشی
*ماهیان پرورشی باید سریع الرشد بوده ودر دوران پرورش به وزن متعارف مورد انتظار برسند.
*متناسب با ذائقه مردم منطقه بوده وبازارپسند باشند.
*علاووه بر مصرف غذای طبیعی از اقلام غذایی ارزان قیمت ومصنوعی نیز تغذیه کنند.
*نسبت به شرایط نامناسب رژیم فیزیکوشیمیایی آب وتغییرات حاصله از آن مقاوم بوده وسازگاری نشان دهد.
*در مقابل تورکشی ودستکاری وبیماری ها مقاوم باشد.
*زندگی در شرایط متراکم وفوق متراکم را به خوبی بتوانند تحمل نمایند.
ا*مکان تکثیر انبوه آنها وجود داشته باشد.
ا*مکان تهیه غذا ودیگر احتیاجات پرورش در منطقه وجود داشته باشد.
پرورش آبزیان
پرورش آبزیان به عملیاتی که منجر به رشد آبزیان می گردد اتلاق می شود. این فعالیت عبارتست از ایجاد محیط مناسب و شرایط لازم برای تولید مثل آبزیان در محیطی از استخرها و کانالهای آبرسان خروجی و ورودی – زهکشی و تأسیسات آبزی پرورشی که برای پرورش ماهی بوجود آمده است. آبزیان به موجودات گیاهی و جانوری که در آب زیست می نمایند گفته می شود و در اینجا منظور از آبزیان ماهیان می باشند که در آبهای دریایی ، رودخانه ، آبگیرهای طبیعی ومصنوعی زندگی می کنند منابع آبی عمدتاً شامل دریاچه ، تالاب ، دریاچه پشت سد خاکی ، دریاچه پشت سد بتونی ، زهکشی و رودخانه ها می باشد.
ماهیان سردابی
این ماهیان را می توان در محدوده حرارتی ۱۰-۱۸ درجه سانتیگراد پرورش داد . استخرهای بتنی برای پرورش آنها مناسب تر است ، و برای تولید یک تن نیاز به ۱۰ لیتر در ثانیه آب با دمای ۱۰-۱۸ درجه سانتی گراد می باشد .
بیشتر این ماهیان را خانواده آزاد ماهیانsalamonidae بوده و مشتمل بر ماهیان آب شیرین و ماهیان مهاجر موجود در نیم کره شمالی می باشند.
امروزه گونه های مختلف ماهیان در کشورهایی که دارای شرایط آب و هوایی مناسب رشد این ماهیان در کشورهایی که دارای شرایط آب و هوایی مناسب رشد این ماهیان می باشند پرورش داده می شود. گوشت این ماهیان بسیار لذیذ بوده و از نظر اقتصادی از جمله ماهیان با ارزش خوراکی محسوب می گردند.
اغلب گونه های مختلف آزاد ماهیان در این دسته جای گرفته تقریبا بیشتر انواع این ماهیان به منظور حفظ ذخایر منابع آبی صید ورزشی تولید گوشت تکثیر و پرورش داده می شوند. از اختصاصات ویژه این ماهیان وجود دندان در دهان فلسهای ریز نقره فام دهانی نسبتا بزرگ ، باله مخرجی کوتاه، یک باله چربی کوچک، در روی ساقه دمی همو سرک است.
گونه پرورشی رایج در ایران قزل آلای رنگین کمان است که مشخصات آن به شرح ذیل می باشد:
 قزل آلای رنگین کمان
مشخصات ظاهری :
بدن پوشیده از فلس های ریز ، وجود یک نوار پهن به صورت رنگین کمان در دو طرف بدن ، وجود باله چربی ، خالهای تیره رنگ روی باله دمی .
 عادات غذایی :
در محیط های طبیعی از لارو حشرات و شکارسایر موجودات آبزی استفاده می کند و در استخرهای پرورشی بطور کلی جهت تغذیه آن از غذای کنسانتره استفاده می شود .
انواع ماهی قزل آلا و زیست شناسی آن
ماهی قزل آلا در آبهای سرد غنی از اکسیژن و جاری زندگی می کند. در کشور ما دو نوع ماهی قزل آلا وجود دارد:
الف) ماهی قزل آلا رنگین کمان :
این ماهی بومی ساحل اقیانوس آرام آمریکای شمالی می باشدکه در سال ۱۸۸۰ میلادی به اروپا آورده شد و به تدریج به نقاط مستعد دنیا معرفی شد.بدن این ماهی پوشیده از خالهای سیاه ستاره ای شکل است.ماهیان بالغ در دو طرف بدن نواری به صورت رنگین کمان دارند که به خصوص در ماهیان بالغ نر به خوبی نمایان می گردد. زمان تخم ریزی ماهی قزل آلای رنگین کمان از دی ماه تا اردیبهشت ماه است .گرچه نژادی به دست آمده که تخم ریزی را در آذر ماه و حتی جلوتر شروع میکند .وزن ماهی رنگین کمان در شرایط طبیعی در بعضی از دریاچه ها به ۹ کیلو گرم می رسد . به نظر می رسد که بهترین شرایط در رشد طبیعی در دریاچه های کم عمق با سنگهای آهکی و PH کمی قلیایی می باشد.
ب) ماهی قزل آلای خال قرمز :
این ماهی وابسته به آبهای کوهستانی می باشد و از لحاظ شکل و رنگ بسیار متنوع است و وجه تمایز آن با نوع رنگین کمان خالهای قرمز نارنجی می باشد . اندازه ماهی وابستگی به محیط و میزان غذای طبیعی دارد و به ندرت از ۴۵ سانتی متر تجاوز می کند . تخم ریزی در پاییز و اول زمستان روی بستر شنی با جریان کند آب انجام می گیرد . این ماهی گوشتخوار است و غذای اصلی آن انواع سخت پوستان ـ لارو حشرات و ماهیان ریز می باشد ، و در نزدیکی بستر رودخانه زندگی می کند و در مقایسه با نوع رنگین کمان که وابستگی بیشتر به سطح آب دارد متمایز است.
مقایسه دو نوع قزل آلا:
بنا به دلایل زیر ماهی رنگین کمان به مراتب برای پرورش مناسب تر است :
۱ـ این ماهی به مراتب آسانتر از قزل آلا خال قرمز نسبت به محیط سازگاری حاصل می نماید ، تمایل بیشتری به اهلی شدن دارد و از غذای دستی آسانتر استفاده می کند ،. نسبت به درجات آب و کمبود اکسیژن مقاوم است .
۲ـ این ماهی نسبت به بیماریها به مراتب مقاومتر است .
۳ـ نمو تخم در زمان کوتاهتری انجام می شود و رشد آن سریعتر است ، کمتر گوشتخوار است و ماهیان کمتری را شکار می کند . دارای رشد سریع است .از انواع کرمها و نرم تنان تغذیه می کند و تحت مدیریت خوب و در صورت برخورداری از تغذیه مناسب در درجه حرارت مطلوب رشد ۷ـ۹ روز طول میکشد که بچه ماهی با وزن ۲ گرم به وزن ۲۵۰ گرم برسد.
استخرهای پرورش ماهی :
مساحت مزارع خاکی پرورش ماهی قزل آلا معمولا ۵/۰ تا ۲ هکتار است و تعداد مزارعی که بزرگتر از این مساحت باشد خیلی اندک است . تعداد و تناسب استخرها و تاسیسات بستگی به هدف مزرعه دارد و اگر مزرعه قصد فعالیت در تمامی مراحل تولید دارد باید دارای استخرهای مولدین ، ساختمان انکوباسیون ، ساختمان تخم کشی ، استخرهای نوزادگاه و استخرهای پرواری باشد . ولی اگر تولید کننده قصد دارد فقط ماهی گوشتی تولید کندمی تواند دارای استخرهای پرورش ماهیان در سنین مختلف باشد .شکل استخر ها می تواند طویل و باریک یا گرد با جریان دورانی و …. باشد که هر یک دارای مزایا و معایب خاص خود است .بیشتر استخرها از بتون ساخته شده یا از حوضجه های پیش ساخته فایبر گلاس استفاده می شود .رایج ترین نوع استخر پرورش در ایران کانال های بتونی به طول ۲۵ـ۳۰ و عرض ۵/۲ـ۳متر است . ولی در کشورهای اروپایی معمولا استخرها با همین ابعاد و حتی بزرگتر ولی خاکی ساخته می شود و نسبت طول به عرض ۹ـ۱۰ به ۱ است

پیشنهاد محصول مرتبط :

mahig2 پرورش ماهی قزل آلا وتاریخچه ی آن                  mahig2 پرورش ماهی قزل آلا وتاریخچه ی آن

منبع : سایت دامپرور

بازنشراز:http://etarh.com/fishhelp.htm

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

5 + 2 =